Winter op Terschelling. Een weekend tussen wad, wind en stilte.

Tekst & fotografie: Sabrina Gaudio

Terschelling is in elk seizoen een plaatje, maar in de winter laat dit Waddeneiland zich vooral van haar allermooiste kant zien. Waar het eiland in de zomer soms uit zijn voegen lijkt te barsten van fietsers, volle terrassen en strandgangers, keert in de koude maanden de rust terug. De wind heeft vrij spel, de stranden liggen er verlaten bij en de lucht lijkt groter dan ooit. Heel soms ligt er zelfs een laag sneeuw over de duinen, waardoor het eiland iets sprookjesachtigs krijgt.

Juist dan voelt een weekend Terschelling als een kleine expeditie dichtbij huis. Lange wandelingen over het strand, koude handen in de zeewind en daarna binnen opwarmen, met een goed bord eten voor je neus. Fotograaf Sabrina Gaudio ging op mini-expeditie naar Terschelling en viel met haar neus in de boter. Of beter gezegd, in een dikke laag sneeuw, www.instagram.com/sabrinagaudio

Wandelen waar het eiland begint

Aan de rand van West-Terschelling ligt het Groene Strand, een uitgestrekt natuurgebied waar zee, duinen en graslanden in elkaar overlopen. In de zomer een populair gebied om te wandelen, maar in de winter is het hier vaak bijna leeg. Alleen het geluid van de wind, het kraken van de sneeuw onder je voeten en het gekrijs van meeuwen doorbreken de stilte.

Vanaf strandpaviljoen De Walvis slingert een wandelroute langs de Doodemanskisten, een langgerekt duinmeertje verscholen tussen het bos. Volg de rode paaltjes voor een route van ongeveer 4,5 kilometer over het Groene Strand richting het Seinpaalduin. Aan het einde van de route rijst het Seinpaalduin op, met ruim dertig meter het hoogste duin van het eiland. Vanaf de top heb je uitzicht over bijna heel Terschelling: de haven, de Waddenzee, de uitgestrekte Noordsvaarder en bij helder weer zelfs Vlieland aan de horizon. De wind kan hier stevig zijn, maar dat hoort allemaal bij de ervaring.

Naar het einde van het strand

Wie echt het gevoel wil hebben dat hij ver weg is, moet richting het Drenkelingenhuisje wandelen. Dit kleine houten huisje staat op palen aan het oostelijke uiteinde van het Noordzeestrand en werd ooit gebouwd als schuilplaats voor schipbreukelingen.

De wandeling ernaartoe is lang en leeg, en dat is precies wat deze route zo mooi maakt. Vanaf strandpaviljoen Heartbreak Hotel bij Oosterend is het ongeveer zeven kilometer wandelen over het strand. Op een koude winterdag kom je hier weinig andere wandelaars tegen. Alleen sporen van vogels in het zand, aangespoeld hout en misschien, als je geluk hebt, een paar zeehonden die op het strand liggen. Het Drenkelingenhuisje zelf staat er klein en eenzaam bij in het enorme landschap. Juist die eenvoud maakt deze plek zo indrukwekkend.

Naast wandelen is het Drenkelingenhuisje ook te bezoeken via een excursie met de strandbus, per fiets langs de duinen, of met een huifkartocht, huifkartochtterschelling.nl

Het ritme van het wad

Aan de oostkant van Terschelling bepaalt het getij het tempo van de dag. Wanneer het water zich terugtrekt, komt het wad tevoorschijn, een uitgestrekt landschap van slik, zandbanken en geulen. In de winter liggen hier wilde Japanse oesters, die zich de afgelopen decennia massaal in de Waddenzee hebben gevestigd.

Bij Oosterend trekken locals en gidsen regelmatig het wad op om oesters te zoeken. Met laarzen aan en een mand in de hand wandel je over het natte zand, terwijl het water langzaam verder wegtrekt. Het is een bijzondere manier om het gebied te ervaren, lopend over het wad lijkt de horizon  eindeloos. Na afloop wacht vaak het beste deel: het proeven van je zelfgeraapte oesters. Zilt, fris en rechtstreeks uit de zee, een smaak die perfect past bij het ruige winterweer.

Een oesterexccursie onder begeleiding van een gids boek je bij De Oesterfabriek. Tijdens de twee uur durende tocht leer je alles over oesters en andere interessante feitjes over de flora en fauna van de Waddenzee. Hou er rekening mee dat afvaarten sterk afhankelijk zijn van het getij en de wind. Sluit de oesterexcursie af met een bezoek aan de oesterbar van de Oesterfabriek om je vangst te proeven, of volg een workshop mosselen en oesters bereiden, waarbij je je eigen gerecht klaarmaakt en opeet. Kosten voor een oesterexcursie zijn ongeveer €110 voor 2 personen, kinderen tot 9 jaar betalen €27 per persoon, deoesterfabriek.nl/

De stilte van de Boschplaat

Aan de uiterste oostkant van het eiland ligt de Boschplaat, een enorm natuurgebied waar je pas echt merkt hoe groot en leeg het Terschellingse landschap kan zijn. In de winter overwinteren hier duizenden vogels: ganzen, steltlopers en eenden die rust zoeken op de zandplaten en in de geulen van het wad. Er zijn hier geen strandtenten, geen dorpen en nauwelijks bebouwingAlleen zand, water en lucht. Soms zie je in de verte een roofvogel boven het landschap cirkelen. Een plek waar je automatisch langzamer gaat lopen.

De Boschplaat ligt aan de oostkant van Terschelling en begint ongeveer ter hoogte van strandpaal 18. Vanaf daar strekt het natuurgebied zich kilometers uit richting het oosten, een uitgestrekt landschap van strand, kwelders en wad waar de natuur grotendeels haar gang kan gaan.

Je kunt dit gebied op verschillende manieren verkennen. De meeste mensen wandelen of komen per fiets, maar er rijden ook strandbussen én er worden excursies georganiseerd waarbij een gids meer vertelt over het landschap, de vogels en de invloed van eb en vloed. In de winter is het aanbod van deze tochten wat beperkter, maar af en toe zijn er nog begeleide ritten of wandelingen.

Houd er rekening mee dat delen van de Boschplaat gedurende het jaar tijdelijk afgesloten zijn om broedende vogels de rust te geven die ze nodig hebben. Door op de aangegeven routes te blijven en afzettingen te respecteren, help je de natuur te beschermen en blijft dit bijzondere gebied ook voor bezoekers zo puur mogelijk, vvvterschelling.nl/excursies/boschplaat-ontdekkingswandeling/

Kleine plekken, grote verhalen

Ook op plekken waar je het misschien niet direct verwacht, kom je het eilandleven tegen. In Midsland vind je Bijenpark Terschelling, een klein bijenpark, verscholen tussen het groen. Geen drukke attractie, maar een rustige tuin waar alles draait om bijen en de planten waar zij van afhankelijk zijn. In de zomer zoemen hier duizenden bijen rond, maar ook in de winter is het een rustige plek om even rond te lopen en meer te leren over honing en de planten van het eiland.

Een korte route slingert door het park en langs verschillende kasten waar de bijenvolken hun thuis hebben. Onderweg kom je meer te weten over hoe bijen leven en waarom ze zo belangrijk zijn voor de natuur op het eiland. 

Binnen in het kleine winkeltje draait het vooral om wat de bijen produceren. Hier ontdek je hoe honing ontstaat en hoeveel invloed de natuur van Terschelling heeft op de smaak. De nectar die de bijen verzamelen komt van planten die overal op het eiland groeien: van vroege bloeiers zoals wilg en paardenbloem tot braam, linde en later in het seizoen heide en zeeaster. Dat maakt elke honing net een beetje anders.

Voor wie nieuwsgierig is naar het leven in een bijenkast worden er regelmatig workshops en cursussen georganiseerd. Maar ook zonder uitgebreid programma is het een leuke plek om even rond te kijken. Het bijenpark laat zien hoe nauw het leven van bijen verbonden is met de natuur van Terschelling en hoe veel van wat hier groeit uiteindelijk terug te vinden is in een potje honing, bijenparkterschelling.nl

Heel anders, maar minstens zo fascinerend, is het Wrakkenmuseum bij Formerum. In een oude boerderij liggen hier talloze voorwerpen die in de loop der jaren op het strand zijn gevonden. Houten scheepsdelen, touwen, flessen, kompassen en andere spullen die herinneren aan de lange en soms gevaarlijke maritieme geschiedenis van de Waddenzee. Na een koude strandwandeling voelt het als een kleine tijdreis, wrakkenmuseum.nl

Opwarmen tussen de duinen: Hotel Elements en Restaurant Dún

Na een dag buiten op Terschelling, met rode wangen, koude vingers en zand in je schoenen, is er weinig fijner dan ergens binnenstappen waar het warm voelt. Een plek waar je jas aan de kapstok hangt, je handen langzaam weer warm worden en je met een drankje in je hand over het landschap waar je net nog doorheen liep, kunt uitkijken. Zo’n plek is Hotel Elements, verscholen tussen de duinen bij Formerum.

Het splinternieuwe hotel ligt op een plek waar de natuur letterlijk de hoofdrol speelt. Vanuit de duinen zie je het gebouw pas op het laatste moment opduiken. Alles is gebouwd met natuurlijke materialen, waardoor het hotel perfect opgaat in het landschap van zand, helmgras en lucht.

Zeker in de winter voelt het hier extra bijzonder. Buiten trekt de wind stevig over de duinen en hoor je de golven breken, binnen is het stil en comfortabel. Precies dat contrast maakt een winterverblijf op het eiland juist zo fijn. Kijkend door de grote ramen is de natuur altijd dichtbij. Vanuit veel kamers kijk je uit over de duinen of richting zee. ’s Ochtends valt het zachte winterlicht naar binnen en zie je hoe het landschap langzaam wakker wordt. En na een dag buiten is er niets lekkerder dan met een boek in de bar te gaan zitten of misschien zelfs even de wellness in te gaan. Dit is echt zo’n plek waar je vanzelf in een lagere versnelling gaat.

Restaurant Dún

In het hotel vind je ook Restaurant Dún, dat letterlijk en figuurlijk boven het landschap lijkt te hangen. Het restaurant ligt iets hoger in de duinen, waardoor je tijdens het eten uitkijkt over een groot stuk van het eiland. Duinen lopen over in bos, en daarachter ligt de zee.

Het uitzicht verandert hier continu. Wolken trekken voorbij, het licht verschuift elke minuut en bij helder weer kleurt de lucht aan het einde van de dag zacht roze of goud. In de winter kan het buiten bijna dramatisch zijn: schuimende golven, een donkere lucht en het geluid van de wind dat langs het gebouw jaagt. Binnen zit je warm en comfortabel, met het ruige landschap als decor.

De keuken van Dún sluit mooi aan bij die omgeving. Hier wordt gekookt met producten die passen bij het seizoen en bij het eiland zelf. Vis uit de Waddenzee, kokkels, lokaal vlees, paddenstoelen, cranberries en duindoorn – ingrediënten die eigenlijk als vanzelfsprekend voelen op deze plek. Het menu verandert regelmatig, afhankelijk van wat er beschikbaar is. Dat maakt een avond eten hier ook een beetje een verrassing.

Soms staat er een stevig wintergerecht op tafel, soms juist iets lichts en verfijnds met producten uit zee. Maar alleen neerstrijken voor een drankje aan de bar kan ook. Op Terschelling lijkt niets haast te hebben. Zeker niet in de winter.

Een eiland dat je anders laat kijken

Een winterweekend op Terschelling draait niet om een strak programma of een lijstje dat je moet afwerken. Het eiland nodigt juist uit om rond te dwalen, naar de horizon te kijken en lange wandelingen te maken zonder plan.

Misschien spot je vogels op de Boschplaat, misschien sta je oesters te rapen op het wad of loop je uren over een bijna leeg strand richting het Drenkelingenhuisje. Of misschien eindigt de dag met een warm bord eten en een drankje voor je neus, terwijl de wind buiten langs de ramen jaagt.

Wat je ook doet: in de winter voelt Terschelling groots, stil en wild. En dat is precies waarom deze plek júist in de winter het bezoeken waard is.

---