Klik hier voor meer info over het Zwarte Woud

Fietsroutes getest in het Duitse Teutoburgerwoud

Door Judith van Bilsen

Het Teutoburgerwoud is een relatief onbekende regio in Duitsland op slechts een paar uurtjes rijden van Utrecht. Een regio vol met fietsroutes met allerhande thema’s die door bossen, velden en schattige stadjes voert. Hoog tijd om deze fietspaden te ontdekken!

Een fietsroute langs de rivier de Ems
Een fietsroute langs de rivier de Ems (Foto: Judith van Bilsen)

EmsRadweg: een droge bron en een hoop gekwetter

We starten onze ontdekkingstocht van het Teutoburgerwoud in het plaatsje Hövelhof. Vanuit daar is het een korte rit naar het beginpunt van de EmsRadweg. De Emsquellen, oftewel de bron van de rivier de Eems, liggen in de bossen net buiten Hövelhof. We geloven het direct, maar hebben enige fantasie nodig om werkelijk bronnen te herkennen. Het droge weer van de afgelopen weken speelt de natuur parten en er is geen water te herkennen bij de bronnen. Een drassige plek kenmerkt de start van de Eems. Overigens ontwaren we even verderop in het bos wel een stroompje.

Emsquellen, bij de bron van de Ems
Emsquellen, bij de bron van de Ems (Foto: Judith van Bilsen)

Tijd om echt te starten met onze fietstocht. De route begint in bossig gebied en voert over kiezelpaden. Bij een wat weidsere plek ontdekken we zelfs het paars van de heide. We gaan terug via Hövelhof en verder door de natuur. Bossen en velden wisselen elkaar af. In de lucht spelen de wolken tikkertje. Maar wij lijken meer vaart te hebben op onze e-bikes dan de wolken. Regelmatig staan er kapelletjes langs de weg. Het onstuimige weer maakt dat het rustig is op de fietspaden. Totdat we in wat opener gebied komen. Hier lopen overal wandelaars en zijn we niet meer de enige fietsers.

Heide langs de Emsradweg
Heide langs de Emsradweg (Foto: Judith van Bilsen)
Onderweg over de Emsradweg
Onderweg over de Emsradweg (Foto: Judith van Bilsen)
Kapelletje langs de route
Kapelletje langs de route (Foto: Judith van Bilsen)

Het blijkt dat we bij de Steinhorster Becken zijn. Een groot stuk natuur, door mensenhanden geschapen, waar veel zeldzame vogels leven. We zien een aantal grote houten uitkijktorens waarmee je een ver uitzicht over de waterplassen met zijn eilandjes hebt. Het is een gewilde plek om even te ontspannen, gezien de drukte. We snappen het wel. Wie even op een bankje gaat zitten, verveelt zich geen moment. Het drukke gekwetter en gefluit in allerlei tonen, dan strijkt er een groep ganzen op het water neer en drijft er een ander exemplaar voorbij. Je hoeft geen ornitholoog te zijn om hiervan te kunnen genieten.

Steinhorster Becken
Steinhorster Becken (Foto: Judith van Bilsen)
Het vogelgebied van Steinhorster Becken
Het vogelgebied van Steinhorster Becken (Foto: Judith van Bilsen)

Zoals de naam van deze route doet vermoeden, volgen we het riviertje de Eems. Soms komt ie in beeld, soms ook niet. En waarschijnlijk is dat de reden dat de route vrijwel overal vlak is. Overigens is de complete EmsRadweg ruim 350 kilometer lang. Wij doen vandaag een dikke 50 kilometer hiervan. Ons eindpunt is het typisch Duitse plaatsje Rheda-Wiedenbrück. Typisch Duits vanwege de vakwerkhuizen. Tachtigjarige Christophe vertelt ons de verhalen van Wiedenbrück. Hij laat zich niet afleiden door de regen die inmiddels met bakken uit de hemel komt. Vanonder een paraplu uit troont hij ons trots door ‘zijn’ stadje, ondertussen druk grapjes maakend.

Trein-avontuur

Al fietsend door het Teutoburgerwoud maken we dagelijks gebruik van de trein. De Duitse treinen zijn hier prima op ingericht met veel ruimte voor fietsen. So far, so good… Wanneer we van Rheda-Wiedenbrück terug naar Hövelhof willen treinen, betekent dat een overstap. Geen probleem, zou je denken… Maar op onze overstap wordt gewerkt. Dus geen liften, maar een metershoge metalen trap om op het andere perron te komen. Met een luttele 6 minuten de tijd om dat te halen, tillen we onze loodzware e-bikes op de eerste trede van de trap. Mijn achterband schuift direct weg, want de metalen trap is door de regen spiegelglad. Met tweeën slepen we onze e-bikes in etappes één voor één naar boven. Het zweet gutst van onze hoofden en wanneer we een halve minuut op adem komen, ziet een jongen onze worsteling en tilt onze e-bike zo naar boven.

Het zweet gutst van onze hoofden en wanneer we een halve minuut op adem komen, ziet een jongen onze worsteling en tilt onze e-bike zo naar boven

Op het moment dat we bovenop de brug staan en willen beginnen aan de afdaling, komt onze trein aanrijden… Dat gaan we nooit halen! Verslagen blijf ik op de trap staan. Dan steekt de machinist zijn hoofd uit het raam en wijst op zijn trein. Of we mee moeten? Ik knik ja en haal mijn schouders op terwijl ik naar de fietsen wijs. De machinist bedenkt zich geen moment, springt uit de trein en tilt onze e-bikes de glibberige trap af en zet ze in de trein. Wow! Die hadden we niet zien aankomen. Dat zijn trein vervolgens een paar minuten vertraging oploopt, dat is niet belangrijk. Wanneer ik hem met duizenden bedankjes overspoel, springt hij snel de cabine in en zetten we vaart richting Hövelhof.

BahnRadRoute Teuto-Senne

De volgende ochtend staat de dame van het toeristenbureau voor de deur van onze hotelkamer. Het heeft die nacht blijkbaar flink gestormd en er staat ons een omstuimige dag te wachten, want de wind en regen zijn nog niet helemaal weggetrokken. Kim en ik kijken elkaar een moment aan en roepen dan in koor: “Wij zijn niet van suiker!” Een uurtje later staan we vol goede moed klaar voor vertrek bij Museumshof Senne, een klein openluchtmuseum. We wanen ons even een paar eeuwen terug in de tijd, maar het is vroeg in de ochtend dus we bekijken alleen snel de buitenkant van de gebouwtjes uit vroeger tijden.

Zonnebloemen langs de Bahnradroute
Zonnebloemen langs de Bahnradroute (Foto: Judith van Bilsen)
Onderweg op de Bahnradroute
Onderweg op de Bahnradroute (Foto: Judith van Bilsen)

Lang verhaal kort, de regen overwint het uiteindelijk toch… We fietsen 43,5 kilometer van de in totaal 60 kilometer lange tocht die vandaag voor ons uitgestippeld was. Die laatste kilometers nemen we toch de trein. Handig, want deze route heet natuurlijk niet voor niets een bahnradroute en er zijn dus onderweg verschillende momenten waarop je de trein kunt nemen. Onderweg zien we wel wat schade van de storm en slechts één keer moeten we onze fietsen over een omgevallen boom tillen.

Op de fiets na een storm
Op de fiets na een storm (Foto: Judith van Bilsen)
Deze boom was een obstakel op de weg
Deze boom was een obstakel op de weg (Foto: Judith van Bilsen)

Engelroute

Een dag later schijnt de zon weer en stappen we vol hernieuwde energie op onze fietsen. We volgen een gedeelte van de Engelroute van Bielefeld naar Herford. Deze route is genoemd naar de engelfiguren die de muren van verschillende muren in de omgeving sieren. Gelukkig dat we ook een GPX-bestand hebben gedownload want op verschillende punten ontbreekt de markering met de engel. Deze route is echt genieten. We fietsen door glooiend landschap over merendeels prachtig aangelegde fietspaden.

Mooie natuur langs de Engelroute
Mooie natuur langs de Engelroute (Foto: Judith van Bilsen)

Tabakroute

Later die middag doen we ook nog een stukje van de Tabakroute. Vanuit het plaatsje Bünde volgen we de mennekes met een sigaar op de markering. In deze regio werd veel tabak verwerkt. Een oud reclamebord doet nog herinneren aan vroeger tijden, toen er wel nog gewoon reclame gemaakt mocht worden voor sigaretten. Wij rijden deze route niet in zijn geheel maar volgen de roker tot het Hücker Moor. Op het terras van dit meer met dichte begroeiing eromheen genieten wij niet van een sigaartje, maar van een ijsje.

Het rokende mannetje van de Tabakroute
Het rokende mannetje van de Tabakroute (Foto: Judith van Bilsen)
Rust bij het Hücker Moor
Rust bij het Hücker Moor (Foto: Judith van Bilsen)

Fietsen in het Teutoburgerwoud

Onze conclusie: het is heerlijk fietsen in het Teutoburgerwoud. En dan hebben wij slechts van een klein gedeelte van alle fietsmogelijkheden mogen proeven. De meeste routes zijn goed gemarkeerd en zodra er bordjes ontbreken, is er altijd wel een GPX-bestand beschikbaar. Fietsen doe je hier en daar over de weg, tussen de auto’s, maar meestal over goed aangelegde fietspaden of grindpaden.

Mooie uitzichten bij de Tabakroute
Mooie uitzichten bij de Tabakroute (Foto: Judith van Bilsen)

Praktische info:

Totale lengtes van de genoemde routes:

EmsRadweg: 375 kilometer

BahnRadRoute Teuto-Senne: 138 kilometer

Engelroute: 43 kilometer

Tabakroute: 29 kilometer

Meer informatie over fietsroutes in het Teutoburgerwoud is te vinden op www.nl.teutoburgerwald.de

Tip! Historisch Paderborn

De BahnRadRoute Teuto-Senne komt door het historische stadje Paderborn. Plan zeker een stop in deze prachtige stad. Alles draait om geschiedenis in deze oude bisschopsstad. En om de bron van de kortste rivier van Duitsland. Vier kilometer is de lengte van de Pader. En ze zijn er maar wat trots op! De stad heeft verschillende kerken en niemand kan om de dom heen.

We zijn echt even onder de indruk wanneer we het centrum binnenwandelen en deze enorm hallenkerk zien liggen. En de dom maakt van binnen net zoveel indruk als van buiten. In de kloostertuin zien we op verschillende punten het logo van de stad: de drie hazen.